IGF-1

IGF-1: Hormone Thúc Đẩy Giảm Cân Hay Gây Ung Thư?

IGF-1, còn được gọi là yếu tố tăng trưởng giống như insulin 1, là một loại hormone phức tạp và thú vị do khả năng có cả tác dụng có lợi lẫn hại cho sức khỏe của bạn, tùy thuộc vào mức độ mà cơ thể bạn sản xuất. Công việc quan trọng nhất của IGF-1 là thúc đẩy tăng trưởng tế bào.

IGF-1

IGF-1 được biết đến như một yếu tố tăng trưởng giống như insulin 1. Nó thuộc nhóm các hormon xây dựng mô và tế bào, bao gồm yếu tố tăng trưởng biểu mô, yếu tố tăng trưởng có nguồn gốc tiểu cầu và yếu tố tăng trưởng thần kinh.

Một mặt, IGF-1 sở hữu một số tác dụng chống lão hóa và tăng hiệu suất – bao gồm giúp xây dựng và duy trì khối lượng cơ bắp và khối lượng xương. Nhưng mặt khác, mức độ cao của IGF-1 có liên quan đến việc tăng nguy cơ phát triển một số loại ung thư và thậm chí giảm tuổi thọ. (1)

Bài viết này, Tân sẽ cùng bạn:

  • Xem xét cả tác động tốt và xấu của IGF-1
  • Thảo luận về các yếu tố lối sống vừa tăng và ức chế IGF-1.

A. Tổng Quan Về Hormone IGF-1

1. IGF-1 là gì và có vai trò như thế nào với cơ thể?

IGF-1 là viết tắt của “Insulin-like Growth Factor 1”. Đây là một hormone đồng hoá gốc peptide có vai trò kích thích tăng trưởng và hỗ trợ duy trì lượng đường trong máu bình thường (ở mức độ thấp hơn so với insulin). Trước đây, nó được gọi là somatomedin (hay somatomedin C) vì nó là một loại peptide trong họ somatomedin. (2) Các nhà khoa học đã xác định rằng IGF-1 là một chuỗi polypeptide 70-amino acid chuỗi đơn được liên kết chéo bởi 3 cầu nối disulfide.

IGF-1 có tên hiện tại vì nó có một số hoạt động giống như insulin trong cơ thể (bao gồm giảm lượng đường trong máu), nhưng nó không mạnh bằng insulin khi kiểm soát lượng đường trong máu. (3) Vì IGF-1 làm trung gian nhiều tác động của hormone tăng trưởng, nhiều người thảo luận về việc liệu hai hormone này có thể thay thế cho nhau?!

igf-1
Tác động của hormone IGF-1 với cơ thể. Nguồn: jme.bioscientifica.com

2. Ngoài IGF-1 còn có IGF-2: Hai loại này khác nhau như thế nào?

Một hormone peptide khác tương tự như IGF-1 được gọi là IGF-2. Cả hai yếu tố tăng trưởng này đều có cấu trúc tương tự insulin. Cả hai đều sản xuất chủ yếu ở gan và các mô khác để đáp ứng với việc giải phóng hormone tăng trưởng của tuyến yên. Chúng đều được coi là phần mở rộng của hormone tăng trưởng của con người vì chúng có nhiều tác dụng giống nhau.

Tuy nhiên, chúng liên kết và kích hoạt các thụ thể khác nhau, gây ra sự phát triển của các tế bào và mô khác nhau:

  • IGF-1 chủ yếu kích thích phì đại (tăng kích thước tế bào) và tăng sản (tăng số lượng tế bào) ở cả trẻ em và người lớn. Nó làm điều này trong các mô bao gồm cả cơ và xương.
  • IGF-2 hoạt động mạnh trong quá trình phát triển của thai nhi, giúp tăng trưởng tế bào (tăng sinh) và hình thành mô, nhưng trở nên ít hoạt động hơn sau khi sinh.(4)

3. IGF-1: Điểm qua những lợi ích và tác hại

Những lợi ích của IGF-1 là gì và liệu những lợi ích này có hơn so với những rủi ro của nó?

Lợi ích của IGF-1:

  • Giúp xây dựng khối lượng cơ bắp và tăng sức mạnh (5)
  • Giúp ngăn ngừa suy giảm cơ bắp
  • Có thể tăng cường hoạt động thể chất, hỗ trợ phục hồi cơ bắp và giúp chữa lành vết thương
  • Có thể giúp điều chỉnh mức độ mỡ trong cơ thể (mô mỡ) (6)
  • Xây dựng sức mạnh để đáp ứng với huấn luyện sức mạnh.
  • Giúp xây dựng xương và bảo vệ chống mất xương
  • Có thể giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và giảm các yếu tố nguy cơ bệnh tiểu đường
  • Hỗ trợ sự tăng trưởng và phát triển ở trẻ em
  • Giúp bảo vệ sức khỏe nhận thức và chống lại các bệnh thần kinh hoặc mất tế bào não bằng cách hoạt động như một yếu tố thần kinh
  • Hỗ trợ tăng trưởng nội mô mạch máu
  • Có thể giúp ngăn ngừa da mỏng đi (7)
  • Giúp ngăn ngừa hạ đường huyết (lượng đường thấp)
  • Có thể giúp hỗ trợ chức năng thận và lọc máu.
Lợi ích của IGF-1 với cơ thể. Nguồn: ScienceDirect.com

Tác hại của IGF-1 với cơ thể:

Một số tác động tiêu cực mà IGF-1 có thể có gây ra đối với sức khỏe của chúng ta:

  • Có thể thúc đẩy sự phát triển ung thư
  • Có thể dẫn đến giảm tuổi thọ (theo nghiên cứu trên động vật).

B. 5 Lợi Ích Hàng Đầu Của IGF-1

1. Giúp xây dựng cơ bắp & chống lại sự suy giảm cơ bắp

Nhiều nghiên cứu cho thấy IGF-1 kích thích phì đại cơ xương và kích hoạt chuyển hóa glycolytic – mấu chốt giúp xây dựng sức mạnh. IGF-1 kích hoạt một số kênh giúp hoạt hoá các yếu tố tăng trưởng khác.

Tuyệt vời hơn nữa, IGF-1 còn giúp giảm tình trạng suy giảm cơ bắp liên quan đến tuổi tác (còn được gọi là sarcopenia hoặc teo cơ) bằng cách bảo tồn khối lượng cơ nạc.

2. Ngăn ngừa sự suy giảm nhận thức ở người lớn tuổi

Đây là một phát hiện thú vị khác khi nói về việc làm chậm tác động của lão hóa. Nồng độ IGF-1 lưu hành cao hơn ở người cao tuổi có thể giúp ngăn ngừa mất tế bào thần kinh và suy giảm chức năng nhận thức liên quan đến tuổi. (8)

Các nhà nghiên cứu từ một nghiên cứu cho biết:

Chúng tôi thấy rằng các mức độ IGF-I khác nhau có liên quan đáng kể đến các phần thể hiện trong bài kiểm tra “Thay thế biểu tượng số” và “Nhiệm vụ chuyển đổi ý tưởng”, đo tốc độ xử lý cảm giác và vận động tinh thần. Các đối tượng có mức IGF-I cao hơn thực hiện tốt hơn trong các thử nghiệm này – điều được biết là suy giảm theo tuổi).

Các chuyên gia hiện nay nghĩ rằng IGF-1 có thể giúp tăng cường chức năng điều hành (một tập hợp các kỹ năng tinh thần giúp bạn hoàn thành các công việc hàng ngày) và bộ nhớ bằng lời nói. Và trong một số nghiên cứu trên động vật, người ta đã phát hiện ra rằng IGF-1 có thể giúp bảo vệ chống lại bệnh Parkinson, và gây ra sự thanh thải amyloid-betas ở não, có liên quan mật thiết với bệnh Alzheimer. (9) (10)

3. Hỗ trợ chuyển hóa & ngăn ngừa bệnh đái tháo đường tuýp 2

IGF-1 và insulin phối hợp với nhau để giữ cho lượng đường trong máu ổn định. Tùy thuộc vào loại thực phẩm bạn ăn, chúng xác định cơ thể bạn sẽ sử dụng năng lượng gì (chất béo hoặc glucose) và nơi năng lượng dư thừa sẽ được lưu trữ. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng khi bệnh nhân tiểu đường loại 2 được điều trị bằng IGF-1, lượng đường trong máu của họ giảm, độ nhạy insulin được cải thiện và lipid máu cũng được cải thiện. 

IGF-1 cũng có thể có lợi khi bạn nhịn ăn hoặc tuân theo chế độ ăn kiêng keto vì nó có thể giúp bạn đốt cháy chất béo làm nhiên liệu thay vì glucose.(11)

4. Giúp xây dựng xương và bảo vệ sức khỏe xương

IGF-1 đã được chứng minh có vai trò trong việc hình thành xương và có thể giúp ngăn ngừa mất xương ở tuổi già (đặc biệt là ở phụ nữ sau mãn kinh có nguy cơ rối loạn liên quan đến xương cao nhất như loãng xương). Các nhà nghiên cứu tin rằng IGF1 kích thích sự hình thành xương bằng cách có ảnh hưởng trực tiếp đến các nguyên bào xương.

Hormon tăng trưởng và IGF-1 cũng là yếu tố cơ bản trong tăng trưởng xương ở tuổi dậy thì. Một nghiên cứu tập trung vào mật độ khoáng xương và hàm lượng khoáng xương (BMC) trên 59 người Mỹ gốc Phi và 59 cô gái da trắng, độ tuổi 7-10, cho thấy: Nồng độ IGF-1 trong huyết tương cao hơn có liên quan đến BMD/BMC tốt hơn ở độ tuổi trẻ hơn. (12)

5. Liên quan đến quá trình tăng trưởng và phát triển

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng nồng độ IGF-1 cao hơn ở thai nhi dẫn đến kích thước thai nhi nhẹ hơn. Trong các nghiên cứu trên động vật, thiếu hụt IGF1 có liên quan đến sự phát triển thần kinh bị suy yếu, cho thấy IGF-1 có vai trò cụ thể trong sự phát triển của sợi trục và sự myelin hóa. Sự thiếu hụt IGF-1 cũng có liên quan đến tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh. (13)

Bởi vì IGF-1 là một chất kích thích tăng trưởng, nên có nghĩa là nồng độ IGF-1 trong máu tăng dần trong thời thơ ấu và cao điểm tại thời điểm dậy thì. Sau tuổi dậy thì, khi tăng trưởng nhanh hoàn thành, mức độ IGF-1 giảm. Khiếm khuyết trong gen giúp kích thích sản xuất IGF-1 gây ra thiếu hụt yếu tố tăng trưởng giống như insulin, có liên quan đến sự tăng trưởng và phát triển còi cọc. 

C. 2 Tác Hại Của IGF-1

1. Có thể thúc đẩy sự phát triển tế bào ung thư

IGF-1, thứ mà một số người gọi là “một người thúc đẩy tăng trưởng”, bởi vì nó đã được chứng minh là thúc đẩy sự phát triển của các tế bào ung thư. Đây là một lý do tại sao nghiên cứu cho thấy rằng người cao tuổi có mức độ IGF-1 thấp hơn cũng có nguy cơ phát triển một số loại ung thư, bao gồm ung thư vú, buồng trứng, tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng và phổi. Một số nghiên cứu đã tìm thấy mối liên quan đặc biệt mạnh mẽ giữa việc lưu hành nồng độ IGF-1 và nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ tiền mãn kinh, nhưng không phải phụ nữ sau mãn kinh.(14)(15)

Chúng ta vẫn chưa hoàn toàn hiểu rõ ràng việc làm thế nào mà IGF-1 có thể góp phần gây ung thư. Một số người tin rằng IGF-1 có thể gây tăng chuyển đổi tế bào, di chuyển tế bào, di căn và phát triển khối u. Có vẻ như IGF-1 không gây ung thư, nhưng có thể cho phép nó tiến triển và lây lan nhanh hơn.

Nhìn chung, vẫn còn nhiều điều để tìm hiểu về cách IGF-1 có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư, nhưng hiện tại, nó không được coi là an toàn để bổ sung IGF-1 mà không được bác sĩ thông báo. Nó được coi là một chất bổ sung bất hợp pháp và bị cấm trong các môn thể thao chuyên nghiệp, điều đó đủ để khiến bạn phải suy nghĩ kỹ trước khi dùng nó!

2. Có thể làm giảm tuổi thọ

Trong một số nghiên cứu trên động vật được thực hiện trên chuột, giun và ruồi, mức độ IGF-1 giảm thực sự dẫn đến tuổi thọ dài hơn. Tăng hormone tăng trưởng với số lượng đáng kể đã được chứng minh trong một số nghiên cứu trên động vật gây giảm tuổi thọ lên tới 50%, trong khi việc giảm mức độ đã được chứng minh là giúp tăng tuổi thọ lên tới 33%. (16) (17)

Nó vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng tại sao điều này xảy ra, và chủ đề này vẫn còn đang gây tranh cãi. IGF-1 thấp hơn có thể thúc đẩy cuộc sống lâu hơn ở động vật, nhưng mặt khác, một số chuyên gia tin rằng IGF-1 có thể làm tăng biểu hiện của các gen liên quan đến khả năng chống stress và giúp chống lại stress oxy hóa. IGF-1 có thể giúp giảm các phản ứng viêm, ức chế stress, oxy hóa và giảm tiến triển xơ vữa động mạch. Dựa trên những phát hiện này, vẫn có nhiều điều chưa biết về cách thức hormone tăng trưởng ảnh hưởng đến tuổi thọ, phản ứng viêm và sự phát triển bệnh mãn tính.

D. Thuốc Bổ Sung IGF-1: Có Nên Sử Dụng?

Đối với một số người, IGF-1 là một loại thuốc giúp tăng cường hiệu quả tập luyện rất tốt. Tuy nhiên, như những phân tích về ưu và nhược điểm của loại hormone này, theo các chuyên gia khoa học, điều này không nên vì chúng không an toàn.

Thứ nhất, 2 tác hại hàng đầu như Tân đã chia sẻ ở mục C, IGF-1 nếu tăng quá cao dễ gây ung thư và giảm tuổi thọ. Hầu hết chúng ta tập luyện là để có thêm sức khoẻ, hạn chế bệnh tật và nhất là để sống lâu hơn. Nếu bổ sung thứ gì đó đáp ứng các tiêu chí này, bản thân Tân sẽ xem xét để sử dụng, còn dùng mà khiến mình bị ngược lại thì không nên. Thuốc bổ sung khiến nồng độ hormone IGF-1 tăng quá cao, rất dễ khiến cơ thể mất đi sự cân bằng vốn có, từ đó, những tác hại này rất dễ xảy ra.

Hơn nữa, thuốc bổ sung IGF-1 có quá nhiều tác dụng phụ:

  • Chuyển hóa glucose bị suy giảm và hạ đường huyết
  • Phù võng mạc
  • Mệt mỏi
  • Thay đổi chức năng tình dục
  • Đau cơ nghiêm trọng.

Thay vì tìm kiếm các giải pháp nhân tạo, Tân sẽ chia sẻ cho bạn các giải pháp tự nhiên an toàn hơn rất nhiều.

igf-1-1

E. Các Giải Pháp Tự Nhiên Làm Tăng hoặc Ức Chế IGF-1

Nói chung, để duy trì sức khỏe tối ưu, bạn phải có mức IGF-1 bình thường/ vừa phải, nhưng không quá nhiều hoặc quá ít. Một số nghiên cứu cho thấy rằng IGF-1 ở mức độ rất thấp hoặc mức độ rất cao có thể làm tăng nguy cơ tử vong.

1. Mức độ IGF–1 bình thường?

Mức IGF-1 phụ thuộc vào tuổi và giới tính của bạn. Nam giới có mức độ IGF-1 cao hơn nữ giới. Tuổi vị thành niên là thời điểm mà mức độ lên cao nhất, trước khi giảm dần và sau đó giảm dần trong tuổi trưởng thành. Theo Phòng thí nghiệm Mayo Clinic, đây là khoảng tham chiếu bình thường cho IGF-1 tùy thuộc vào độ tuổi của bạn: (18)

  • 0-3 tuổi: 18-229 ng / mL
  • 4-8 năm: 30-357 ng / mL
  • 8-13 tuổi: 61- 589 ng / mL
  • 14-22 tuổi: 91-442 ng / mL
  • 23-35 tuổi: 99-310 ng / mL
  • 36-50 năm: 48-259 ng / mL
  • 51-65 tuổi: 37-220 ng / mL
  • 66-80 năm: 33-192 ng / mL
  • 81-> 91 tuổi: 32-173 ng / mL

Có những “thức ăn làm tăng IGF-1” không?

Theo một cách nào đó thì là có. Bạn có thể tăng IGF-1 bằng cách ăn một chế độ ăn uống lành mạnh bao gồm:

  • Lượng protein vừa phải (không nên quá cao)
  • Ít đường và carbohydrate tinh chế.

Điều quan trọng là phải ăn một chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng, chưa qua tinh luyện. Bởi các thực phẩm này giúp tăng độ nhạy insulin, mà IGF-1 và insulin phối hợp và cân bằng lẫn nhau. Insulin điều chỉnh chuyển hóa năng lượng và cũng làm tăng hoạt động sinh học của IGF-1.

Còn “thức ăn làm giảm IGF-1” là gì?

  • Nạp nhiều chất béo. Các nghiên cứu cho thấy IGF-1 sẽ giảm nếu nạp nhiều chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa.
  • Nhịn ăn và “các chế độ ăn kiêng khắc nghiệt” có thể làm mức IGF-1 giảm xuống một khoảng thời gian. Sự sản xuất IGF-1 cũng giảm khi bạn áp dụng các phương pháp giảm cân như nhịn ăn gián đoạn, hạn chế calo hoặc bỏ đói vì cơ thể không đủ nhiên liệu để xây dựng mô mới. Tuy nhiên, một số nghiên cứu trên động vật cho thấy mức độ IGF-1 có thể phục hồi trở lại sau khi ăn trở lại 24 giờ, mặc dù không đạt nồng độ như ban đầu. (19)(20)

2. Giải pháp làm tăng IGF-1 tự nhiên

  • Tập thể dục cường độ cao như HIIT. Tập thể dục cường độ cao giúp giải phóng nhiều hormone tăng trưởng, đặc biệt đối với người mới. Và theo thời gian, khi cơ thể thích nghi với kiểu tập này, IGF-1 sẽ giải phóng ít đi.
  • Tập các bài tập kháng lực/ sức mạnh. Tập sức mạnh là một trong những cách tốt nhất để tăng IGF-1 và duy trì khối lượng cơ bắp. (21) Nó giúp chúng ta thích nghi với “sự căng thẳng” của cơ bắp. Cơ bắp của chúng ta bị đè xuống khi chúng ta thách thức chúng với tạ nặng. Ngược lại, việc chúng ta có thể xây dựng sức mạnh và khối lượng cơ nạc khi tập sức mạnh một phần là nhờ hormone tăng trưởng và IGF-1.
  • Ăn nhiều sữa và protein. Một số bằng chứng cho thấy khi bạn nạp lượng protein cao từ các sản phẩm sữa có thể làm tăng nồng độ IGF-1 trong máu.
  • Ăn đủ calo. Điều này nhằm mục đích hỗ trợ mức độ hoạt động và nhu cầu của bạn.
  • Ngủ đủ giấc. Thiếu ngủ có thể gây rối loạn cân bằng hormone theo nhiều cách. Giấc ngủ chất lượng rất quan trọng để sản xuất hormone tăng trưởng, phục hồi sau tập luyện, sức khỏe trí não, kiểm soát sự thèm ăn và nhiều hơn nữa.
  • Xông hơi. Một số nghiên cứu cho thấy các buổi xông hơi 60 phút 2 lần mỗi ngày liên tục trong một tuần có thể làm tăng đáng kể việc sản xuất hormone tăng trưởng. Điều này cũng áp dụng cho IGF-1. (22)

Nhắc lại quan điểm của Tân ở trên: Bổ sung IGF-1 tại thời điểm hiện tại là không an toàn. Việc bổ sung chỉ nên được thực hiện trong những trường hợp rất cụ thể và khi bạn được bác sĩ theo dõi chặt chẽ.

3. Những thứ làm ức chế IGF-1

  • Lão hóa, vì tuổi già có liên quan đến việc giảm sản xuất hormone tăng trưởng
  • Hạn chế calo, ăn chay, chế độ ăn kiêng khắc nghiệt và hạn chế protein (23)
  • Nồng độ insulin cao, vì điều này có thể làm giảm nhu cầu cơ thể của bạn về IGF-1
  • Lối sống ít vận động / thiếu tập thể dục
  • Thiếu ngủ
  • Nồng độ estrogen cao hơn, chẳng hạn như từ lượng lớn thực vật chứa lignans và thực phẩm chứa phytoestrogen như đậu nành và hạt lanh (24)
  • Uống nhiều rượu
  • Mức độ căng thẳng cao.

Tóm Tắt

  • IGF-1 là viết tắt của “Insulin-like Growth Factor 1”.
  • IGF-1 là một hormone peptide đồng hóa; vai trò của nó liên quan đến việc kích thích sự phát triển của các tế bào và mô, bao gồm cả cơ và xương.
  • IGF-1 sở hữu cả hai tác dụng có lợi, bao gồm cả việc chống lại tác động của lão hóa, nhưng cũng có một số tác hại tiềm ẩn.
  • Lợi ích của IGF-1 bao gồm: xây dựng khối lượng cơ bắp, ngăn ngừa suy giảm cơ bắp, xây dựng khối xương, giúp tăng trưởng, quản lý lượng đường trong máu và bảo vệ chống lại các rối loạn thần kinh.
  • Nguy cơ của IGF-1 bao gồm: có khả năng làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư và giảm tuổi thọ.
  • Tập thể dục, nhịn ăn và các yếu tố gây căng thẳng khác có lợi cho người khác, giống như liệu pháp xông hơi có thể làm tăng mức độ IGF-1. Ít vận động, có nồng độ insulin cao, căng thẳng và thiếu ngủ có thể ức chế nồng độ IGF-1.

Nguồn tham khảo:

1. Draxe.com: Benefits & Dangers of IGF-1: Weight-Loss Promoter or Cancer Causer?

2. Healthline.com: Insulin-Like Growth Factor (IGF): What You Should Know

3. Ncbi.nlm.nih.gov: Insulin-like growth factor 1 (IGF-1): a growth hormone

4. Thelancet.com: Insulin-like growth factor 1 (IGF1), IGF binding protein 3 (IGFBP3), and breast cancer risk: pooled individual data analysis of 17 prospective studies

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll to Top